Niedożywienie – choroba naszych czasów.

Niedożywienie utożsamiane jest z niedostatkiem żywności i interpretowane jako wynik ubóstwa i głodu. Powszechnie obca jest wiedza, iż problem ten istnieje również w krajach rozwiniętych, w których jedzenia nie brakuje. A dotyka to, niestety, szpitali. Paradoksalnie mimo dostatku pożywienia ludzie również w naszym kraju cierpią z powodu niedożywienia, a nierzadko także, jest ono przyczyną ich śmierci.

Zaburzenie stanu odżywienia, czyli zarówno: niedożywienie jak i otyłość – są najczęstszym odchyleniem od stanu zdrowia. W dzisiejszych czasach niedożywienie w naszym kraju to wcale nie rzadkość. U 30 % chorych prawidłowo odżywionych niedożywienie rozwija się po przyjęciu do szpitala, a u 70 % niedożywionych w chwili przyjęcia ulega dalszemu pogłębieniu w czasie hospitalizacji. Zjawisko to ma już swoją nazwę, określane terminem „niedożywienie szpitalne”. Wstępne wyniki ogólnopolskiego programu oceny występowania niedożywienia u pacjentów hospitalizowanych pod kierownictwem dr n.med. Teresy Korty z II Zakładu Anestezjologii i Intensywnej Terapii Akademii Medycznej w Warszawie wskazują, iż skala zjawiska niedożywienia nie jest znana lekarzom, a wyniki badania przeprowadzone na 3000 pacjentów z 86 oddziałów są zaskakujące. Niedożywienie rozwija się wraz z przewlekłą chorobą i występuje u około 30% chorych przy przyjęciu do szpitala, najczęściej u chorych w wieku podeszłym (50%), z chorobami układu oddechowego (45%), z chorobami zapalnymi jelit (80%) i na nowotwory złośliwe (85%).

Samo niedożywienie ma wiele przyczyn, a najistotniejsze jest ich wczesne wykrycie. Grupy szczególnie narażone na niedożywienie to dzieci, osoby starsze, a także pacjenci większości oddziałów szpitalnych. Zaskakujący może być fakt, iż w grupie ryzyka są także osoby otyłe, gdyż nagromadzenie tkanki tłuszczowej nie oznacza dobrego stanu odżywienia.

W ostatnich latach coraz więcej uwagi poświęca się problemowi wpływu żywienia na stan zdrowia, a także zależności między niewłaściwym stanem odżywienia, a pogarszaniem procesu leczenia. Należy szczególną uwagę zwrócić na wspomniane już „niedożywienie szpitalne”. Termin ten znany jest już od lat 50. jednak do tej pory niedożywienie jest rzadko rozpoznawane i nie jest brane pod uwagę w procesie leczenia. Należy podkreślić, iż prawidłowe odżywienie pacjenta, jest tak samo ważne jak jego właściwe leczenie, a w zasadzie powinno być klasyfikowane, jako jeden z elementów terapii.

Przyczyn niedożywienia szpitalnego jest wiele i zwykle nakładają się na siebie. Przede wszystkim brak identyfikacji pacjentów niedożywionych lub narażonych na jego wystąpienie, następnie sama choroba i związane z nią aspekty, zaniedbania ze strony personelu medycznego, a także jakość diety szpitalnej oraz niezatrudnianie fachowców w dziedzinie żywienia. Dietetyków w naszym społeczeństwie mamy wielu, niestety ich wiedza i umiejętności nie są wykorzystywane w służbie zdrowia. Nadrzędną jednak przyczyną tak powszechnego w polskich szpitalach zjawiska niedożywienia jest niedostrzeganie tego problemu przez Narodowy Fundusz Zdrowia oraz służby medyczne.

Analiza kosztów leczenia przeprowadzona w Stanach Zjednoczonych wykazała, że leczenie pacjenta źle odżywionego jest droższe. Włączenie leczenia żywieniowego zmniejszyło koszty kuracji z 42 tys. do 18 tys. dolarów. Badanie to dowodzi, iż również aspekt ekonomiczny przemawia za wdrożeniem właściwego (pełnowartościowego) żywienia od początku leczenia.

Obecnie dysponujemy dużymi możliwościami żywienia chorych:

– drogą doustną
– dojelitową (z pominięciem jamy ustnej)
– tzw. żywienie pozajelitowe polegające na podawaniu składników odżywczych dożylnie (nie należy mylić z podawanie środków farmokologicznych pod postacią kroplówek)

Dobór sposobu żywienia zależy od wielu czynników, m.in.:

– czy możliwe jest żywienie pacjenta w sposób tradycyjny
– od stanu zdrowia
– poziomu odżywienia (czy jest dobrze odżywiony, czy niedożywiony)
– planowanego leczenia
– a także akceptacji chorego

Cała procedura planowania żywienia, jego monitoringu oraz ewentualnej modyfikacji wymaga szerokiej wiedzy z różnych dziedzin medycyny, dlatego powinno być ono prowadzone przez odpowiednio wykwalifikowany do tego zespół.

Comments are closed.